Analoge fotografie in de 21e eeuw

Weinigen herinneren het zich nog, voor een steeds groter wordende groep was het voor hun tijd en velen verlangen er hoe dan ook niet naar terug… maar het bestaat nog wel: analoge fotografie, oftewel niet digitaal maar fotograferen op film.

Wat is de meerwaarde van analoge fotografie, wie waagt zich er tegenwoordig nog aan?

De eerste vormen van fotografie gebruikten niet film.  Dus op het moment dat film verscheen was dit destijds ook een enorme technologische vooruitgang.  Film is voor bijna anderhalve eeuw het leidende medium voor fotografie. 

Film wordt de dag vandaag nog gebruikt, maar met name voor groot-formaat fotografie en bepaalde (bewegende) filmproducties, aangezien bepaalde regisseurs nog de voorkeur geven voor film.

Beknopte geschiedenis

Tot film gebruikt werd werden er allerlei andere beeldgevoelige media gebruikt.  Hier was de gevoelige plaat in plaats van film een ander medium, maar het principe was wel gelijk (ook met het gebruik van chemicaliën).

Eén van de vroege fotografische methoden was de daguerrotypie.  Dit was een vrij gecompliceerd en lastig proces, waar het voorwerp niet bewegend of heel weinig mocht bewegen door de lange blootstellingstijden.

Herkenning

Wat meeste mensen zich het beste kunnen herinneren van analoge fotografie zijn de fotorolletjes, oftewel 35mm (135 formaat) rolfilm.  Dit groeide uit tot een behoorlijk high-tech medium wat op zichzelf al heel erg afweek van vroegere analoge fotografie. 

Zo konden veel latere filmcamera’s door middel van elektronica in het toestel en (bijvoorbeeld DX) coderingen in de fotorolletjes de ISO-waarde, het aantal opnames en meer uitlezen en op het toestel vertonen.  Na de laatste foto werd dan ook het fotorollertje teruggedraaid in het fotorolletje, als het fototoestel een gemotoriseerde filmaandrijving had (wat bij veel latere consumentencamera’s het geval was).

Meerwaarde

Wat is de meerwaarde van fotograferen of (bewegende) beelden filmen met film?  Zoals eerder gezegd is het een goedkoop alternatief om met grotere formaten te werken, zoals middel- en groot-formaat film.  Digitale middel-formaat camera’s zijn voor meeste mensen niet betaalbaar en digitale groot-formaatcamera’s bestaan praktisch gezien nog niet.  (Alleen specialistische prototypen en opstellingen die niet zoals een reguliere camera werken, met een beeldsensor dat meer met een scanner overeenkomt dan een gebruikelijke sensor).

Grotere negatieven betekent meer resolutie, meer detail, meer lichtgevoeligheid en beter gebruik bij weinig of verminderd licht.  Deze zaken resulteren ook in spectaculaire foto’s en van een kwaliteit die ongeëvenaard is door zelfs de meest professionele kleinbeeld (35mm) fototoestellen. 

Toekomstperspectief

Film is niet praktisch, of zeker niet praktischer dan digitale fotografie en daar zijn voor- en tegenstander het grondig over eens. 

Voorlopig is het mogelijk en de HEMA en andere winkels ontwikkelen nog altijd film.  Film wordt bij winkels als het Kruidvat ook nog gewoon verkocht.  Fotospeciaalzaken zoals CameraNU.nl en Kamera Express voorzien mensen ook nog van film en ook nog de doka-spullen, wat betreft middelen om film zèlf te ontwikkelen.

Lomography, Fujifilm, Kodak, Agfaphoto en Leica zijn de meest vooraanstaande merken op het gebied van film en analoge apparatuur.  Zo maakt of biedt Lomography nog veel film aan en heeft een hele gemeenschap opgebouwd van mensen die nog veel met film bezig zijn.  Fujifilm en Leica bouwen degelijke tot hoogwaardige filmcamera’s (er zijn daarnaast ook nog specialistische merken zoals het Nederlandse Cambo, Sinar en anderen, maar die zijn iets minder bekend en een stuk specialistischer).  Fujifilm, Kodak en Agfaphoto, in mindere mate ook Lomography, Ilford en Polaroid (weliswaar onder nieuw beheer), zijn de meest voorname fabrikanten van film.